و ايضا گفته‌اند كه در شريعت ما نيابت در صدقه و حج و روزه و نماز مستوجب ثواب منوب عنه مىشود و منفعت به او مىرساند پس بايد كه حكم اين آيه در شريعت ابراهيم و موسى عليهما السلام جارى باشد نه در شريعت ما و ميتوان گفت كه چون نايب در شرع حكم منوب عنه دارد بنا برين حكم بنسخ حكم اين آيه در كار نيست و بعضى معنى آيه را چنين گفته‌اند كه نيست مر آدمى را جزائى مگر به مقدار آنچه او سعى كرده و عمل نيك بجاى آورده و در رفع منافات ميان اين آيه و آيهء مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها « 2 » چنين گفته‌اند كه زيادتى اجر بطريق تفضل است و اجر مطابق عمل مقتضاى عدل . مخفى نماند كه در آيهء « أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى » آنچه صريحا مستفاد ميگردد اينست كه شخصى حامل وزر ديگرى نميشود و اما تحمل وزر خود و بقاى بر آن مفاد صريح آيه نيست و محتملست كه حق سبحانه و تعالى وزر را بنا بر رحمت عامهء شاملهء خود ساقط كرده محو نمايد و اگر تعبير اين آيه به اين روش مينمود كه : الا تزر وازرة الا وزر نفسها صريحا تحمل وزر و بقاى بر آن مفهوم ميشد و شجرهء رجا بلا ثمر مىماند ازينست كه حق تعالى تعبير آيه را موافق رحمت شاملهء خود نمود و در آيهء : لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى صريحا مفهوم ميگردد كه هر كس بر طبق سعى خود ثواب مىيابد و همانا اگر بدل اين آيه « و ان ليس للانسان ما لم يسع » ميفرمود مفاد مطابقش اين ميبود كه در عدم سعى جزا نخواهد بود اما اينكه در سعى جزاست صريحا فهميده نميشد پس به جهت قطع بنيان خوف لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى فرمود تا هر كسى اميد بسعى خود داشته خود را به كار خير وادارد وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى و آيا خبر داده نشده در صحيفه‌هاى موسى و ابراهيم اينكه سعى خود را يعنى عملى را كه در آن سعى نموده زود باشد كه در صحراى محشر ببيند ثُمَّ يُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفى

--> ( 2 ) - س 6 : انعام ، ى 160